သဘင္မီးဖုန္းပြဲေတာ္(မီးပံုးထင္းပူေဇာ္ပြဲ) ရိုးရာမပ်က္ထိန္းသိမ္းဖို႕ အစဥ္ၾကိဳးစားစို႕
ကိုထိပ္(မႏၱေလး)
ေႏြဦးအ၀င္ ေဆာင္းရဲ႕ႏႈတ္ဆက္ပြဲကေတာ့ တပို႕တြဲလ ျဖစ္ပါေတာ့တယ္။
သာစြေလ
ေနလည္းခ်မ္းျမ၊ လလည္းႏွင့္ရီ
ပီပီမထြန္း၊ ေတာင္ထက္၀န္းလည္း
ဆူးပန္းလဲေပါက္၊ ၀င္း၀င္းေတာက္လ်က္
ကမ္းေလွ်ာက္ေရးေရး၊ သဲျဖဴေဖြးႏွင့္
ငွက္ေက်းပ်ံၾကြ၊ ေကာင္းကင္လ၀ယ္
မာဃယွဥ္မွီ၊ ကံုရာသီဟု
အညီေခၚျမဲ၊ တပို႕တြဲမူ
မဖြဲ႕မိုးေလ။
ဦးေအာင္ၾကီး
ျမန္မာဆယ့္ႏွစ္လရာသီမွာ ၁၁လေျမာက္လျဖစ္တဲ့ တပုိ႕တြဲ လရဲ႕ အေၾကာင္းကို ဆယ့္ႏွစ္လရာသီဖြဲ႕ကဗ်ာမ်ားက ေဖာ္ျပလို႕ေနပါတယ္။ ဆယ့္ႏွစ္လရာသီအလိုက္ ေျပာင္းလဲလ်က္ရွိတဲ့ နကၡတ္တာရာ၊ ပြဲေတာ္၊ ရာသီဥတုပတ္၀န္းက်င္႐ႈခင္း႐ႈကြက္အစ ကဗ်ာဆရာတို႕က ခံစားေရးဖြဲ႕ ထားၾကပါတယ္။
ေဟမန္အသံုး၊ ကိုက္ဖူးပုရစ္၊ ေရႊခ်ပ္စစ္ကို၊ ေလလွစ္တုန္းမို႕၊ ေနာက္ဆံုးနာရီ၊ ကြၽန္းကမွီလို႕၊ ေရာဟဏီမင္း၊ ေတာက္ပ၀င္း၊ သြင္း သန္ေကာင္လယ္၊ တီးႏွစ္ခ်က္လဲ၊ ခ်ိန္စက္ေရာက္က၊ သံေကာက္မာဃ၊ ၾကက္ဓူ၀တို႕၊ အာကာသတိုင္၊ ျခည္၀ါေရာင္ဆင့္၊ ယုန္စန္းပြင့္ႏွင့္၊ မြန္းတင့္ငယ္ဆိုင္သည္၊ ခ႐ိုင္ေရႊၿမိဳ႕ လင္းေတာ့မယ္။
ဦးၾကင္ဥ
စာဆိုရွင္မ်ားက တပို႕တြဲလရာသီအေၾကာင္း စံုလင္ေအာင္ ေရးသားခဲ့ၾကပါတယ္။ ေရွးေခတ္ကလည္း ေရးသားၾကပါတယ္။ ယခု ေခတ္လည္း ေရးသားလ်က္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့ဆယ့္ႏွစ္လရာသီ႐ႈခင္းက စာဆိုဖန္တီးရွင္မ်ားအဖို႕ အျမဲေရးသားခ်င္စိတ္ေပါက္ေအာင္ လွပၾကည္ႏူး ဖြယ္ေကာင္းလွပါတယ္။
ျမန္မာ့ဆယ့္ႏွစ္လရာသီရဲ႕ ၁၁လေျမာက္ တပို႕တြဲလရဲ႕ ေ၀ါဟာရ ကို အမ်ဳိးမ်ဳိးေကာက္ယူခဲ့ၾကပါတယ္။ တပို႕တြဲဟူေသာ ေ၀ါဟာရမွာ တဟူသည္ ထန္းကို ဆိုလိုၿပီး တပို႕မွာ ထန္းပို႕- ထန္းဖူး၊ ထန္းခိုင္ဟု အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ တြဲဟူသည္ တြဲက်ျခင္းကို ဆိုတာေၾကာင့္ ထန္းဖူး၊ ထန္းခိုင္မ်ားေအာက္သို႕ တြဲက်ေအာင္ ထန္းရည္နင္းေသာလ လို႕ ဦးဖိုးလတ္ က အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုပါတယ္။
ဒုတိယေက်ာ္ေအာင္စံထားဆရာေတာ္က ေ၀ါဟာရတၴပကာသနီ က်မ္းမွာ တပို႕တြဲဟူသည္ လယ္ယာလုပ္သားတို႕ ထမ္းပိုးကိုဆြဲထားသည္ ဟုေသာ အနက္မွလာတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။
တပို႕တြဲသည္ ပါဠိသကၠတရွိ ပူပန္ျခင္းအနက္ တပါသဒၵါမွ လာေၾကာင္း၊ ]တပံသူရီယာ တပဌာ နံ ဓာ၀ယတိ ပလာယတိ}ဟူေသာ ၀ိၿဂိဳဟ္ကို ေထာက္၍ တပဓာ၀ယပုဒ္မွ ]ေနပူေနေရာင္ပ်ဳိ႕ရာအရပ္သို႕ ေျပးသြား ေစတတ္}ျခင္းကို ေခၚတယ္လို႕ ေလွသင္းအတြင္း၀န္မင္းက ဆိုပါတယ္။
ပညာရွင္အမ်ဳိးမ်ဳိးက မိမိသန္ရာအလိုက္ အမ်ဳိးမ်ဳိးဖြင့္ဆိုရွင္းျပ ၾကတာျဖစ္ၿပီး ပုဂံေခတ္ ေက်ာက္စာမ်ားမွာ တ၀ိုင္တြယ္၊ တပို႕တြဲ၊ တပိုင္တြယ္၊ တပိုင္တြဲ၊ တပိုတြယ္၊ တပိုအတြယ္ ဆိုၿပီး အမ်ဳိးမ်ဳိး ေရးသားထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ရာသီ႐ႈခင္းအရ ထန္းပင္မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳၿပီးအမည္သညာေခၚေ၀ၚ ထားတယ္လို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။
တပို႕တြဲလမွာ ေန႕တာတိုၿပီး ညတာရွည္ပါတယ္။ ရက္ေပါင္း ၂၉ရက္ရွိပါတယ္။ တပို႕တြဲလကို ရာသီအရ ကံုရာသီ (ဗဆကေမငက်) ဟုေခၚဆိုၿပီး ရာသီ႐ုပ္မွာ ေရထမ္းသမားဆင္းရဲသားပံု ျဖစ္ပါတယ္။ သံေကာက္(ေသာ့)ပံုရွိ မာဃနကၡတ္ႏွင့္ စန္းယွဥ္လျပည့္ပါတယ္။ သရ၀ဏ္ နကၡတ္ႏွင့္ေနမင္းတို႕ ယွဥ္ၿပိဳင္ပါတယ္။ တပို႕တြဲလမွာ ေပါက္လဲ ပန္းမ်ားပြင့္ေသာလဟု ]တပို႕တြဲ ေပါက္လဲရယ္တဲ့ငံုစီစီ}ဟုလည္း ဖြဲ႕ဆို ၾကပါတယ္။
ျမန္မာ့ဆယ့္ႏွစ္လရာသီမွာ ရာသီပြဲေတာ္မ်ားအသီးသီးရွိေန ပါတယ္။ လရာသီအလိုက္ပြဲေတာ္မ်ားကို လက္၀ဲသုႏၵရဘြဲ႕ရ အမတ္ၾကီး သေရသခၤယာက သာဓိနပ်ဳိ႕တြင္
သၾကၤန္တာကူး - တန္ခူးလ
ႏွစ္ဦးေညာင္ေရ - ကဆုန္လ
စာပေလြခင္း - နယုန္လ
ပဥၨင္းေတာ္ခံံ - ၀ါဆိုလ
စာေရးတံႏွင့္ - ၀ါေခါင္လ
ျမစ္ယံပြဲၾကီး - ေတာ္သလင္းလ
ဆီမီးထြန္းခ်ိန္ - သီတင္းကြၽတ္လ
ကထိန္ - တန္ေဆာင္မုန္းလ
နတ္က်င္း - နတ္ေတာ္လ
ျမင္းခင္းထြက္၀င္ - ျပာသိုလ
သဘင္မီးဖုန္း - တပို႕တြဲလ
၀ူလံုးသဲပံု - တေပါင္းလ
ဟု ဆယ့္ႏွစ္လရာသီပြဲေတာ္မ်ားကို ျပဆိုေရးသားခဲ့ပါတယ္။
တပို႕တြဲလရာသီရဲ႕ ပြဲေတာ္ကို သဘင္မီးဖုန္း လို႕ ျပဆိုထားပါ တယ္။ သဘင္မီးဖုန္းပြဲဆုိတာကေတာ့ မီးဖုန္းယာဂုလွဴပြဲလို႕ အဓိပၸာယ္ ရပါတယ္။
ျမတ္စြာဘုရားရွင္လက္ထက္ တပို႕တြဲလမွ တေပါင္းလသို႕ အကူး ရွစ္ရက္တာကာလဟာ အလြန္ေအးျမပါတယ္။ ၀ိနည္းေတာ္အရ ရဟန္းေတာ္မ်ားကို မီးလႈံျခင္းကို တားျမစ္ထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တပို႕တြဲ လကုန္ တေပါင္းလကူး ရွစ္ရက္တာ ကာလက အလြန္ေအးျမတာေၾကာင့္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္က ရဟန္းမ်ားကို မီးလံႈခြင့္ျပဳ႐ံုသာမက ဘုရားရွင္ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ မီးလံႈေတာ္မူေလ့ရွိပါတယ္။ အဆိုပါ အခ်က္ကို အစြဲျပဳၿပီး တပို႕တြဲလျပည့္ေန႕မွာ မီးပံုးသဘင္ပြဲ ဆင္ႏႊဲေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ယခုအခါ မီးပံုးထင္းပူေဇာ္တယ္လို႕ သံုးႏႈန္းၾကေပမယ့္ ယခင္ စာေပအေရးအသား မွာေတာ့ မီးဖုန္းသဘင္လို႕ ေရးသားၾကပါတယ္။
တပို႕တြဲလမွာ မီးဖုန္းသဘင္ႏွင့္အတူ က်င္းပေလ့ရွိတာကေတာ့ ယာဂုအလွဴပြဲေတာ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ မင္းတုန္းမင္းတရားၾကီးလက္ထက္ေတာ္ က ယာဂုအလွဴပြဲေတာ္ကို ကုန္းေဘာင္ဆက္မဟာရာဇ၀င္ၾကီးတြင္ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္ေလးျပင္ေလးရပ္ရွိ တ႐ုတ္၊ ကုလားမ်ဳိးျခားမွအစ တိုင္းသူျပည္သားအားလံုးတို႕က လူတစ္ကိုယ္လွ်င္ ဆန္တစ္စလယ္ က်စီ စုေဆာင္းၿပီး ယာဂုက်ဳိလွဴဒါန္းၾကပါတယ္။ အဲဒီယာဂုမွာ ေကာက္ညႇင္း၊ ဆန္၊ ဆီ၊ ဆား၊ ႏွမ္း၊ ခ်င္းစိမ္း၊ ေျမပဲ၊ အုန္းသီး၊ သစ္ၾကားသီး စတာ ေတြကို ထည့္က်ဳိတယ္လို႕ ပါရွိပါတယ္။
ထိုသို႕ ယာဂုက်ဳိျခင္းမွသည္ ထမနဲလို႕ ျဖစ္ေပၚလာတယ္လို႕ ယူဆႏိုင္ပါတယ္။ ထမနဲကို ထမင္းႏွဲ၊ ႏွမ္းမနဲလို႕ ေခၚၾကပါတယ္။ ထမင္း(သို႕)ေကာက္ညႇင္းကို ႏွဲျခင္း၊ ႏွမ္းကိုကဲ၍ထည့္သြင္းျခင္းေၾကာင့္ ႏွမ္းမနဲ လို႕ ေခၚၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယာဂုမွသည္ ထမနဲဟူ၍ ျဖစ္ လာၿပီး တပို႕တြဲလမွာ ထမနဲလွဴဒါန္းျခင္း၊ ထမနဲထိုးျခင္းဓေလ့မ်ား ျဖစ္လာတယ္လို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအရပ္ရပ္မွာ တပို႕တြဲလ ထမနဲပြဲဆိုၿပီး ထမနဲ ပူေဇာ္ ျခင္းဓေလ့ကေတာ့ ျမဲလ်က္ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မီးဖုန္းသဘင္ဆိုတဲ့ မီးပံုးထင္းပူေဇာ္မႈကိုေတာ့ ေဒသအခ်ဳိ႕မွာသာ က်င္းပတဲ့ ပြဲေတာ္အျဖစ္သာ က်န္ရွိေနပါေတာ့တယ္။
ေတာင္ၾကီးၿမိဳ႕ စူဠာမုနိဘုရားရင္ျပင္ေတာ္ေပၚမွာ ရွားမီးပူေဇာ္ ပြဲအျဖစ္ က်င္းပတယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ရွားမီးပူေဇာ္ပြဲကို ေတာင္ၾကီး ၿမိဳ႕လယ္ဓမၼာ႐ံုမွာ က်င္းပလာရာမွ စူဠာမုနိဘုရားရင္ျပင္ေတာ္ကို ေျပာင္း ေရႊ႕က်င္းပလာတယ္လို႕ ဆိုတာေၾကာင့္ အစဥ္အဆက္ က်င္းပလာေၾကာင္း သိရပါတယ္။
ဒီလိုပဲ ကရင္ျပည္နယ္၊ ေကာကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္၊ က်ဳံဒိုးမွာလည္း မီးပံုပြဲေတာ္အျဖစ္ အစဥ္အလာရွိရွိ က်င္းပလ်က္ရွိတယ္လို႕ ေလ့လာ သိရွိ ရပါတယ္။
ယေန႕ေခတ္က အင္တာနက္ေခတ္ျဖစ္ေနေတာ့ ကြၽန္ေတာ့္ အေနနဲ႕ အင္တာနက္အသံုးျပဳရင္ ၤေခနဘသသု ေပၚက သူငယ္ခ်င္းမ်ား၊ ေနာက္ ရန္ကုန္၊ ဖ်ာပံုစတဲ့ ေအာက္ပိုင္းေဒသက မိတ္ေဆြမ်ားကိုေရာ ေမးျမန္းၾကည့္တဲ့အခါ မီးပံုးထင္းပူေဇာ္မႈကို မသိရွိၾကသူေတြကမ်ားၿပီး မႏၲေလး မဟာမုနိ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္မွာ ပူေဇာ္တာကို ၾကံဳေတြ႕ဖူးသူ အခ်ဳိ႕သာ ရွိေနပါတယ္။ မႏၲေလးသူ၊ မႏၲေလးသားမ်ားအတြက္ကေတာ့ မီးပံုးထင္း ပူေဇာ္ပြဲက အသားက်ေနတဲ့ ဓေလ့႐ိုးရာအစဥ္အလာပဲျဖစ္ပါတယ္။
မႏၲေလး မဟာမုနိ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္အား ဘုရား၀င္းအတြင္း မွာရွိတဲ့ မီးပူေဇာ္ရာအုဠ္ပလ’င္ေတာ္မွာ ဘုရားဖူးလာေရာက္ၾကသူမ်ားက အေမြးနံ႕သာတို႕ျဖင့္ ဘုရားရွင္အား အပူဓာတ္ျဖင့္ ပူေဇာ္ၾကပါတယ္။ အဆိုပါ မီးပူေဇာ္ရာပလ’င္မွာ ေရးထိုးထားတဲ့ ေက်ာက္စာကမၸည္း မွတ္တမ္းအရ မဟာမုနိ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ၾကီးအား မႏၲေလးသို႕ ပင့္ေဆာင္ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည့္အခ်ိန္မွစၿပီး အေမႊးနံ႕သာမီးပံုးထင္းတို႕ျဖင့္ စဥ္ဆက္ မျပတ္ပူေဇာ္ခဲ့တယ္လို႕ သိရပါတယ္။
ထူးျခားတဲ့ မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕ အစဥ္အလာကေတာ့ မိမိ အိမ္ မွာလဲ မီးပံုးထင္းပူေဇာ္ၾကတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တပို႕တြဲလျပည့္နီးတာနဲ႕ ေစ်းမ်ားမွာ မီးပံုးထင္းပူေဇာ္ဖို႕ အိုးကင္းမ်ားနဲ႕ အေမႊးနံ႕သာမ်ားကို ေရာင္းခ်တာ ျမင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုပါ အိုးကင္းငယ္မ်ားကို ၀ယ္ယူ ၿပီး တပို႕တြဲလျပည့္ေန႕ နံနက္ အ႐ုဏ္တက္မွာ ဘုရားရွင္အား အေႏြး ဓာတ္ျဖင့္ ပူေဇာ္ၾကပါတယ္။
မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္တြင္းက အိမ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ပူေဇာ္တာ ကိုေတြ႕ရေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္း အခ်ဳိ႕ေသာ မႏၲေလးကိုေနာက္ေရာက္လာသူ မ်ားကေတာ့ မသိၾက၊ မပူေဇာ္ၾကတာလဲ ျမင္ေတြ႕ရပါတယ္။ ဘုရားရွင္ အား မီးပံုးထင္းပူေဇာ္တာဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့ ဓေလ့တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ၾကားျဖတ္ သတိေပးရမွာကေတာ့ မီးပံုးထင္းပူေဇာ္ရာမွာ မီးေဘးအႏၲရာယ္ အတြက္ကိုလည္း သတိထားၿပီး ပူေဇာ္ၾကဖို႕ကေတာ့ သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခုပါပဲျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလို မီးပံုးထင္းပူေဇာ္တဲ့ဓေလ့၊ မီးဖုန္းသဘင္ပြဲေတာ္ကို ျမန္မာ့ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈအစဥ္အလာတစ္ရပ္အေနနဲ႕ မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာ္က အစဥ္ အဆက္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့တာကို အထူးပဲ ၀မ္းသာဂုဏ္ယူမိပါတယ္။ ဒီလိုပဲ အစဥ္အလာဓေလ့ေကာင္းကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းၾကဖို႕ကိုလဲ တိုက္တြန္းႏိႈးေဆာ္ခ်င္ပါတယ္။
အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ဆယ့္ႏွစ္လပြဲေတာ္မ်ားအေၾကာင္း ပါ၀င္တဲ့ သာဓိနပ်ဳိ႕ကို လက္၀ဲသုႏၵရအမတ္ၾကီးက သကၠရာဇ္ ၁၁၄၅ခုႏွစ္ မွာ ေရးသားခဲ့တယ္လို႕ ဆရာၾကီးဦးေဖေမာင္တင္ရဲ႕ ျမန္မာစာေပသမိုင္း မွာ ဆိုထားပါတယ္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ကို တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ အေလာင္းမင္းတရားလက္ထက္၊ ဆင္ျဖဴရွင္မင္းတရားလက္ထက္တို႕မွာ အမႈေတာ္ထမ္းခဲ့တဲ့ အမတ္ၾကီးေရးသားခဲ့တာျဖစ္လို႕ အဆိုပါေခတ္မ်ား ဆီကတည္းက မီးဖုန္းသဘင္ပြဲ ဆင္ယင္ျခင္းဓေလ့တည္ရွိေနၿပီဆိုတာ ခိုင္မာထင္ရွားလွပါတယ္။
ယေန႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအရပ္ရပ္မွာ ထမနဲပူေဇာ္ပြဲကေတာ့ အစဥ္ အလာႏွင့္အညီ ရွင္သန္လ်က္ရွိပါတယ္။ ေရွးျမန္မာမင္းမ်ားလက္ထက္ ကစၿပီး ႐ိုးရာအစဥ္အလာအတိုင္း က်င္းပခဲ့ၾကတဲ့ မီးဖုန္းသဘင္ပြဲေတာ္ (မီးပံုးထင္းပူေဇာ္ပြဲ)ကေတာ့ ေဒသအခ်ဳိ႕မွာသာ က်န္ရွိေနပါေတာ့တယ္။ ေဒသအခ်ဳိ႕ထဲမွာ ျမန္မာတို႕ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးဘုရင္ စိုးစံနန္းစိုက္ခဲ့ရာ ရတနာပံု မႏၲေလးေရႊၿမိဳ႕ေတာ္သူ၊ ၿမိဳ႕ေတာ္သားတို႕အေနနဲ႕ မီးဖုန္းသဘင္ပြဲေတာ္ (မီးပံုးထင္းပူေဇာ္ပြဲေတာ္)ကို စဥ္ဆက္မျပတ္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရခဲ့တာ ဂုဏ္ယူ ၀ံ့ၾကြားဖြယ္ျဖစ္ပါတယ္။
]တပို႕တြဲလ ထမနဲထိုးပြဲ}လုိ႕သာ ယေန႕ လူသိမ်ားေနတဲ့ ဆယ့္ႏွစ္လရာသီပြဲေတာ္မွာ တပို႕တြဲလရဲ႕ ပြဲေတာ္က မီးဖုန္းပြဲေတာ္ (မီးပံုးထင္းပူေဇာ္ပြဲေတာ္)၊ ယာဂုအလွဴပြဲေတာ္(ထမနဲအလွဴပြဲေတာ္) ရယ္လို႕ သိရွိရေအာင္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိသမွ် ေဖာ္ထုတ္ေရးသားလိုက္ရပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈၿမိဳ႕ေတာ္လို႕ ေခၚဆိုရမယ့္ မႏၲေလးေရႊၿမိဳ႕ေတာ္သူ၊ ၿမိဳ႕ေတာ္သား မ်ားအေနနဲ႕ မိမိတို႕ ဘိုးေဘးအစဥ္အလာက်င္းပခဲ့ၾကတဲ့ တပို႕တြဲလရဲ႕ ရာသီပြဲေတာ္အမွန္ မီးဖုန္းသဘင္ပြဲေတာ္(မီးပံုးထင္းပူေဇာ္ပြဲေတာ္)ႏွင့္ ယာဂုအလွဴပြဲေတာ္(ထမနဲအလွဴပြဲေတာ္)ကို မ်ဳိး႐ိုးစဥ္ဆက္ ထိန္းသိမ္း ဆက္လက္ေစာင့္ေရွာက္ၾကပါစို႕လို႕ တိုက္တြန္းႏိႈးေဆာ္လိုက္ရပါတယ္ ခင္ဗ်ား။
